Wanneer is een auto oud genoeg?

Een Porsche 993 met eerste toelating op 1 juni 1996 kan in Duitsland sinds 1 juni 2026 een H-Kennzeichen krijgen, mits hij nog origineel is. In Frankrijk kan dezelfde auto sinds die dag de vermelding collection op zijn kentekenbewijs laten zetten. In Groot-Brittannië betaalt hij £375 wegenbelasting per jaar (tarief november 2026) tot 1 april 2037, en in Londen £12,50 per dag in de ULEZ. In Nederland begint de vrijstelling van motorrijtuigenbelasting in 2036.

Het is dezelfde auto en hij is overal even oud. Wat die landen meten, is dus iets anders dan leeftijd.

Een Europese definitie lost dat niet op. FIVA, de internationale federatie van oldtimerclubs, hanteert 30 jaar, plus authenticiteit en geen dagelijks gebruik, maar FIVA maakt geen wetten. De Europese richtlijn over de periodieke keuring kent het voertuig van historisch belang: minstens 30 jaar oud, type niet meer in productie, in originele staat gehouden. Die tekst laat het aan de lidstaat om een auto zo te noemen, en hij gaat over de keuring. Over belasting en binnensteden zegt hij niets.

Het Duitse H-kenteken

De Duitse wet noemt een auto een Oldtimer als hij minstens 30 jaar geleden voor het eerst op de weg kwam, grotendeels in originele staat is en goed onderhouden. Hij moet ook dienen "zur Pflege des kraftfahrzeugtechnischen Kulturgutes". Een keurmeester moet dat vaststellen. Wijzigingen mogen, als ze zeitgenössisch zijn: gedaan in de eerste tien jaar na de eerste toelating, of in die tijd denkbaar.

De beloning is een vaste belasting van €191,73 per jaar. Bij een grote oude motor is dat een koopje. Bij de auto's die nu 30 worden niet altijd: een 2.0 benzine met Euro 2 betaalt zonder H-kenteken €174, dus €18 minder. Daar komt volgens Auto Motor und Sport eenmalig €240 tot €410 bij voor keuring, rapport en nieuwe platen. Wat de eigenaar van zo'n auto koopt, is toegang: een H-kenteken opent elke Umweltzone.

Een Mercedes 170 S met een Duits historisch kenteken. De H staat achteraan op de plaat.

Van de auto's ouder dan 30 jaar heeft 57,3 procent er een. Het aantal personenauto's met een H-kenteken liep op van 422.213 in 2017 naar 752.587 op 1 januari 2024. De rest heeft de som gemaakt of komt niet door de keuring.

Een grens die met de begroting meeschuift

Voor de Britse wegenbelasting telt de bouwdatum. Vanaf 1 april 2026 is een auto vrij als hij voor 1 januari 1986 is gebouwd, en niemand komt kijken in welke staat hij is. Alleen voor de vrijstelling van de MOT, de Britse APK, mag er niets ingrijpends aan zijn veranderd.

Die grens van 40 jaar is geen natuurwet. Tot 1997 lag hij bij 25 jaar en schoof hij elk jaar mee. De nieuwe Labour regering schafte dat af, en daarna gold een vaste datum. Pas sinds 2014 schuift hij weer, nu bij 40 jaar. Een auto uit 1973 zou onder de oude regel vanaf 1998 vrij zijn geweest. Het werd april 2014, zestien jaar later, door een verkiezing en een begroting.

In Londen werkt het net zo. Een benzineauto moet Euro 4 halen of £12,50 per dag betalen. Een uitzondering krijgt alleen wat voor 1973 is gebouwd, of wat ouder is dan 40 jaar en bij de DVLA als historisch staat geregistreerd. Die 993 van 30 jaar betaalt dus, hoe origineel hij ook is, terwijl een verbouwde auto uit 1980 vrij door de stad rijdt.

Borden van de Ultra Low Emission Zone in Londen.

In Frankrijk gaat het om de stad

In Frankrijk heet het de carte grise de collection: ouder dan 30 jaar, type niet meer in productie, kenmerken nooit gewijzigd, met een attest van de fabrikant of van de FFVE, de Franse federatie voor oude voertuigen. De keuring gaat van eens per twee naar eens per vijf jaar. Commercieel gebruik mag dan niet meer. De vermelding is vrijwillig, en een auto kan ook gewoon een oude auto blijven.

De waarde zit in de zones met lage uitstoot, de ZFE's. Die hadden volgens antwoorden op Kamervragen uit de periode tot 2022 allemaal een lokale uitzondering voor auto's met de vermelding collection. Een auto van 30 jaar zonder die vermelding valt daar niet onder. De Assemblée stemde in april 2026 voor afschaffing van de zones, maar de Conseil constitutionnel haalde dat op 21 mei 2026 uit de wet. De lokale regels blijven dus gelden, en ze verschillen per stad.

Een bord bij de zone met lage uitstoot in Lyon, gefotografeerd in februari 2025.

Wat op de kalender staat

Elk land wil er iets anders mee. Duitsland ruilt belasting tegen behoud. Groot-Brittannië houdt de kosten van zijn vrijstelling laag door hem pas bij 40 jaar te laten ingaan. Frankrijk wil schonere steden en houdt voor een kleine groep een deur open. Dat werkt door in wat een auto voor een koper betekent. Stel, een BMW uit 1990 met schroefveren uit 2015. Een Duitse koper bouwt die terug of ziet af van het H-kenteken, en blijft dan misschien buiten de Umweltzone. Voor een Britse koper maakt het voor de belasting niets uit. Bij een aankoop over de grens is het bouwjaar de minst interessante regel in de advertentie.

Verder zijn deze regels te lezen als een kalender. Een BMW M3 E46 met eerste toelating in 2001 kan in 2031 een H-Kennzeichen krijgen, krijgt in 2041 de Nederlandse vrijstelling en op 1 april 2042 de Britse, als die blijft meeschuiven. Alleen de Duitse datum heeft een voorwaarde die nu al speelt. De periode waarin wijzigingen zeitgenössisch heten, liep voor die auto in 2011 af. Een set schroefveren die in 2026 op een M3 uit 2001 gaat, valt daarbuiten, tenzij de keurmeester vindt dat ze er toen ook op hadden gekund. De eigenaar beslist daar nu over, vijf jaar voordat iemand ernaar vraagt.

Beeld: Porsche 911 Carrera Cabriolet (993, 1996) (52574737964) door Charles from Port Chester, New York (CC BY 2.0); MercedesBenzkenn170 door Alfredte (CC BY-SA 3.0); ULEZ Zone signs door Matt Brown (CC BY 2.0); Lyon 5e - Rue Sœur Bouvier - Panneau entrée zone à faibles émissions (ZFE) (fév 2025) door Sebleouf (CC BY-SA 4.0). Afbeeldingen zijn verkleind.