Zonder reserve: een weddenschap op wie er komt

Wie een auto zonder reserve aanbiedt, ruilt iets in. Hij geeft de ondergrens op, het bedrag waaronder de auto niet van eigenaar wisselt. In ruil hoopt hij op meer bieders, omdat iedereen weet dat de auto hoe dan ook weggaat. Wat een reserve is en hoe je er een bepaalt, staat in onze uitleg over de reserve. Dit stuk gaat over die ruil, en over de vraag voor welke auto hij loont.

Bieders volgen bieders

De hoop op meer bieders is niet uit de lucht gegrepen. Uri Simonsohn en Dan Ariely bekeken in Management Science (2008) 8.333 eBay veilingen van dvd's uit oktober 2002. Op de resultatenpagina zag een bieder de huidige prijs, maar niet de startprijs. Twee veilingen konden dus allebei op $10 staan, de ene met een rij biedingen omdat hij op $1 was begonnen, de andere zonder bod omdat hij op $10 begon. Bieders kozen de eerste. Ze lazen de biedingen als teken dat er iets goeds te koop was, terwijl die vooral zeiden dat het ding ooit goedkoop was geweest. Wie hetzelfde bedrag bood, won bij een lage startprijs minder vaak en betaalde meer als hij won.

Dat lijkt een gratis voordeel voor de verkoper, en dat was het niet. Veilingen die op $1 begonnen, eindigden gemiddeld op $9,61, die op $10 op $9,71. Na de kosten van opnieuw aanbieden, want een veiling die op $10 begint blijft vaker onverkocht, hielden verkopers $9,260 en $9,265 over. Een halve cent verschil. De lage start bracht vaker een prijs boven de $10 en ook vaker een prijs eronder, en die twee hieven elkaar op.

Een dvd-verkoper kan daarmee leven. De doorsneeverkoper in die dataset zette in één jaar rond de honderd dvd's online, en hij krijgt het gemiddelde vanzelf omdat hij vaak genoeg verkoopt. Bovendien ging het om bestsellers: 22,1 procent van de veilingen begon op $1 of minder, en slechts 0,2 procent eindigde daar. Een particulier met een auto verkoopt één keer, en vaak iets wat geen bestseller is. Het gemiddelde is voor hem geen uitkomst die hij kan krijgen. Hij krijgt één getal uit een bredere spreiding.

Wat Elkhart wel en niet bewijst

De sterkste reclame voor veilen zonder reserve is de verkoop in Elkhart, Indiana, op 23 en 24 oktober 2020. RM Sotheby's verkocht daar in opdracht van curatoren de verzameling van de failliete zakenman Najeeb Khan. Volgens K500 ging 99 procent van de auto's zonder reserve. Er boden meer dan 2.500 mensen uit 53 landen, 55 procent van hen nieuw bij RM Sotheby's. Alles werd verkocht, voor $44,4 miljoen tegen een schatting vooraf van $36 miljoen.

Een Fiat 8V Supersonic van Ghia uit 1953. Dit type bracht in Elkhart $2,04 miljoen op.

Binnen dat totaal ging het alle kanten op. K500 telde dat 28 procent van de auto's onder de lage schatting bleef. Een gerestaureerde Land Rover Series 1 uit de jaren vijftig bracht $240.800 op, bij een schatting van $90.000 tot $120.000. De Cooper-Jaguar T38 ging voor $1,765 miljoen, onder de lage schatting. Een Jaguar D-type continuation ging voor $1,325 miljoen, terwijl K500 de fabrieksprijs van zo'n auto op minstens $1,85 miljoen schat.

De curator hoeft daar niet van wakker te liggen. Hij verkoopt ruim 240 auto's en telt het totaal. Hij is de dvd-verkoper. Een eigenaar met één D-type had die uitslag niet kunnen wegstrepen tegen een Land Rover.

En de bieders kwamen op de verzameling af: ruim 240 auto's en een faillissement, op één plek. Wie voor de Fiat 8V kwam, zag de Land Rover ook. Een auto die los op een website staat, moet zijn eigen bieders meebrengen.

Waarom de lastige auto het meeste risico loopt

Hoeveel één bieder meer of minder uitmaakt, hangt af van waar je zit. Stel, de mensen die een auto willen hebben, vinden hem tussen €30.000 en €60.000 waard, gelijk verspreid. Dat is verzonnen. De winnaar van een veiling betaalt zo ongeveer het laatste bod van de op een na hoogste bieder, en dan is de verwachte prijs:

• Tien bieders: €54.500
• Vijf bieders: €50.000
• Drie bieders: €45.000
• Twee bieders: €40.000
• Eén bieder: het startbod

Van tien naar vijf bieders kost de verkoper €4.500. Van twee naar één kost bijna alles. Bij genoeg bieders wordt een reserve toch gehaald en doet hij niets. Hij doet alleen iets onderaan deze lijst.

Daar wringt het. Zonder reserve aanbieden lokt het meest bij de auto die moeilijk te prijzen is en aandacht nodig heeft. Een Porsche 911 heeft dat label niet nodig om gezien te worden. De auto die het wel nodig heeft, is de auto met drie geïnteresseerden in heel Europa. Die staat onderaan.

In Monterey was dat in augustus 2026 te zien. De analist Jason Meshnick bood $30.000 op een Morgan +4 Super Sports uit 1962, een zeldzame lichtgewicht van de fabriek. Dat was minder dan de helft van de lage schatting, en hij won de auto bijna: hij ging weg voor iets meer dan $35.000. Of er een reserve op zat, schrijft Meshnick niet. Als dat zo was, was hij laag.

Een Morgan Plus 4 Super Sports uit 1961 op Le Mans Legend 2015. Niet de auto uit Monterey, wel hetzelfde type.

In dezelfde week bleef een Bocar Stiletto uit 1959 met een schatting van zes cijfers op $50.000 steken, onder de reserve. Die eigenaar hield zijn auto, plus een bod dat iedereen kan opzoeken. Een reserve maakt geen vraag. Wie een lastige auto echt kwijt wil, kiest tussen een lage prijs en geen verkoop. Zonder reserve kan dan de juiste keuze zijn, als de verkoper weet dat hij dat kiest.

De reserve heeft ook een eigen prijs. Rama Katkar en David Lucking-Reiley veilden rond 2000 vijftig paren gelijke Pokémonkaarten op eBay, de ene met een openbaar minimumbod en de andere met hetzelfde bedrag als geheime reserve. Met het openbare minimum ging ongeveer 70 procent weg, met de geheime reserve 46 procent. Er kwamen ook minder serieuze bieders op af. Een kaart is geen auto, maar de bieder zit met dezelfde vraag: telt mijn bod wel? Octane houdt de reserve vertrouwelijk, en ook hier betaalt een verkoper daarvoor. Een veiling zonder reserve kan ook.

Hoe je telt wie er komt

Veel online veilingen laten hun biedgeschiedenis zien. Zoek de laatste vijf verkopen van de auto of zijn naaste verwanten en tel hoeveel verschillende bieders boven 80 procent van de eindprijs zaten. Zijn dat er elke keer zes of meer, dan kost het weglaten van de reserve weinig. Zijn het er twee, dan sta je onderaan de lijst.

Die telling kijkt terug. Of de drie mensen die in het voorjaar boden nog zoeken of inmiddels zo'n auto hebben, staat nergens. In een dunne markt is één koper al een derde van het publiek. Met een reserve betaalt de verkoper voor die onwetendheid met een mislukte veiling. Zonder reserve betaalt hij met het verschil, en hoe groot dat is, ziet hij pas op de laatste avond.

Beeld: 2019 Jaguar D-Type Continuation LC25 door MrWalkr (CC BY-SA 4.0); Fiat 8V Supersonic by Ghia (1953) (55313145323) door Charles from Port Chester, New York (CC0); Morgan Plus 4 Super Sports (1961) (18868685171) door Kevin Decherf from Nantes, France (CC BY-SA 2.0). Afbeeldingen zijn verkleind.