"Een onderhoudsboekje geeft dus geen definitief uitsluitsel over de kilometerstand." Die zin staat in een arrest van het Gerechtshof Den Haag uit mei 2020, in een zaak over een Audi RS5.
Een particulier kocht de auto op 12 februari 2016 in Duitsland en haalde hem naar Nederland. Hij reed er ongeveer anderhalf jaar mee. Op 14 oktober 2017 ruilde hij hem bij een autobedrijf in op een Land Rover, voor €33.000 en met 137.000 km op de factuur. Hij gaf de aankoopfactuur en de onderhoudsboekjes mee. Het bedrijf verkocht de Audi op 12 februari 2018 door voor €36.000.
Zestien dagen later ging de nieuwe eigenaar naar een Audi dealer om een foutmelding op het dashboard te laten uitlezen. Die dealer zag een kilometerhistorie: 253.591 km op 21 december 2015 en 109.900 km op 25 april 2016. In vier maanden was er 143.691 km van de teller verdwenen. Het autobedrijf betaalde de €36.000 terug en probeerde de schade via de rechter op de particulier te verhalen.
Dat lukte niet. Volgens het hof wist de particulier van niets en had een professionele handelaar de historie moeten laten uitlezen. Dat kan bij elke Audi dealer: "Het laten uitlezen van de kilometerhistorie volstaat." Wat er in dit boekje stond, kon het hof niet nagaan, want het bedrijf had het niet overgelegd. Het RDW-rapport gaf voor geïmporteerde auto's geen oordeel over de tellerstanden. En het hof schreef erbij dat standen zonder controle in een boekje kunnen worden overgenomen en dat boekjes vervalst kunnen worden.
Een Audi RS5 Coupé uit 2012, dezelfde eerste generatie als de auto in het arrest.
Wat een stempel kost
De econoom Michael Spence beschreef in 1973 wanneer een signaal iets zegt: als het voor wie de kwaliteit heeft goedkoper is dan voor wie hem niet heeft. Hij schreef over diploma's op de arbeidsmarkt. Bij een auto is de vraag hetzelfde. Wat kost het om dit bewijsstuk te maken als het niet waar is?
Bij een stempel bijna niets. Ook een echte stempel zegt minder dan hij lijkt. Hij zegt dat een bedrijf op een datum een stand heeft opgeschreven. Hij zegt niet wat er is gebeurd. Voor de distributieriemen van een Ferrari 360 noemen eigenaren en specialisten doorgaans drie tot vijf jaar, en aan een stempel met "grote beurt" zie je niet of ze zijn vervangen.
Een factuur is duurder om na te maken, omdat er meer op staat dat moet kloppen. Een bedrijf met een adres en een btw-nummer. Een datum, een stand, uren, onderdelen. Het bedrijf kun je bellen. Een onderdeelnummer hoort bij een auto en een periode, en een merkspecialist kan zien of het past. Een vervalser moet dat allemaal kloppend krijgen, een eerlijke verkoper hoeft alleen zijn map te pakken.
Een rekening van Garage M.J. van Goch in Deurne uit januari 1934, met bedrijf, adres, telefoonnummer, klant en per regel een datum en een bedrag.
Een moderne factuur heeft nog een tegenhanger. Meer dan 30.000 RDW-erkende bedrijven moeten wettelijk tellerstanden doorgeven, ook bij reparatie, onderhoud en bandenwissel. Het gratis RDW-Voertuigrapport geeft een overzicht van alle standen met datum. Een factuur van een erkend bedrijf hoort daar dus ongeveer in terug te komen. Alleen de eigenaar of houder kan dat rapport aanvragen, dus de koper moet het de verkoper vragen.
Wat NAP wel en niet zegt
In advertenties staat vaak NAP, van de Nationale AutoPas. Die stichting registreerde tellerstanden voordat de RDW dat in 2014 overnam. Het oordeel komt nu van de RDW en kent drie uitkomsten. Logisch: de reeks standen loopt op. Onlogisch: er staat een stand die lager is dan de vorige. Geen oordeel: de RDW heeft te weinig informatie.
Logisch zegt dus iets over de reeks. Over de stand zegt het niets. Een auto die tussen twee registraties 30.000 km reed en daarna 20.000 km is teruggedraaid, houdt een oplopende reeks. Een import krijgt geen oordeel, zoals bij de RS5. Sinds 13 januari 2025 neemt de RDW Belgische standen op en sinds 3 februari 2026 Duitse. Een Duitse import met een dalende reeks krijgt nu onlogisch, maar loopt de reeks op, dan blijft het "Geen oordeel vanwege invoer", omdat niet bekend is of de auto ook in andere landen heeft gestaan.
Onlogisch geeft de RDW bovendien alleen voor standen na 1 januari 2014. Een auto die van de stichting NAP vroeger onlogisch kreeg, heeft nu geen oordeel. Dat leest vriendelijker dan het is.
Wat een map facturen waard is
Een historie is daarmee in euro's uit te rekenen. Stel, twee gelijke auto's van €60.000, de ene met alleen stempels, de andere met daarbij de factuur van de riemen. Stel, die klus kost €4.000. De koper van de eerste auto moet aannemen dat de riemen nog moeten en trekt €4.000 af, dus dat ene papier is €4.000 waard. Zo loop je de hele map langs. Bij elke factuur vraag je wat je anders zelf had moeten doen en of je kunt nagaan dat het is gebeurd. Een "volledige historie" die niemand kan natrekken, komt in die som niet voor. Wie verkoopt, kan de documenten dus beter op die vraag sorteren dan op dikte.
Het arrest noemt nog een goedkope test. Het bedrijf had de particulier om toestemming kunnen vragen om de gegevens bij de dealer op te vragen. Weigert hij, dan kun je daar je conclusies uit trekken, aldus het hof. Voor iemand die niets te verbergen heeft, kost dat een handtekening. Op een online veiling, ook bij Octane, kan die vraag openbaar worden gesteld. Elke bieder leest het antwoord dan mee.
Een Volkswagen Golf GTI uit 1985 of 1986, de tweede generatie, hier in Noord-Amerikaanse uitvoering.
Waardeloos is een boekje niet. Op 25 juni 1993 deed de Hoge Raad uitspraak over een Golf GTI uit 1985, op 23 januari 1988 gekocht voor ƒ25.950 met 45.228 km op de teller. In de auto vond de koper een onderhoudsboekje met een beurt in december 1986 bij 61.963 km. Later bleek de auto bij die garage te zijn ingeruild met ongeveer 93.000 km. De koop werd vernietigd, ondanks de zin in het contract dat de koper "op eigen bate en schade" kocht.
Hetzelfde soort boekje dat in Den Haag niets bewees, was hier genoeg, omdat het de teller tegensprak. Een complete reeks stempels kan niet aantonen dat een stand klopt. Eén regel die niet past, kan aantonen dat hij niet klopt. Blader dus niet naar de laatste stempel. Leg elke stand naast de facturen, de APK's en het RDW-rapport en zoek die ene regel.
Beeld: Foto door IntrospectiveDSGN op Pexels; 2012 Audi RS 5 Coupe (6879434067) door qJake (CC BY-SA 2.0); MJ van Goch rekening 1934 door Pieter K (publiek domein); '85-'86 Volkswagen Golf GTI door Bull-Doser (publiek domein). Afbeeldingen zijn verkleind.
.jpg){kind=link}
