In augustus 2017 beschreef Tom McParland op Jalopnik hoe hij voor een klant een 911 zocht van ongeveer $30.000, en dus uitkwam bij de 996. De eerste kandidaat was een zwarte Carrera 4 in Texas. Een specialist keurde hem voor $250 en vond een accu van de verkeerde maat, vervuilde remvloeistof, verschillende banden voor en achter, lekkende asafdichtingen, een koppeling aan het eind van zijn weg, sporen van te hoge toerentallen en een lek achter op de motor dat van het IMS-lager of het vliegwiel kon komen. De klant zag ervan af. De tweede was een Carrera 2 bij een dealer in Ohio, voor ongeveer hetzelfde geld, met een dikke map facturen. Daarin zat het bewijs dat de vorige eigenaar het IMS-lager had laten vervangen. De keuring vond een versleten wiellager en oude banden. Die auto werd het.
McParland vertelt het als pleidooi voor de keuring. Kijk je wat de keuring op welk punt deed, dan staat er iets anders. Bij de eerste auto gaf ze de klant een reden om weg te lopen. Bij de tweede kwam het antwoord op de duurste vraag, die over het lager, uit een factuur.

Een 996 Carrera uit 2003 in het Porsche Museum. Het lager waar deze tekst over gaat, zit in de motor en is van buiten nergens te zien.
Wat een keuring wel kan zien
Een keuring meet de staat van een auto op één dag. Dat is iets anders dan wat hij gaat kosten. De ANWB noemt voor een gangbare auto €150 tot €350 en schrijft erbij dat een keuring nooit 100 procent zekerheid geeft en dat de inhoud per aanbieder sterk verschilt.
De algemene voorwaarden van PRO Aankoopkeuringen, een Nederlandse aanbieder, zijn duidelijker dan de meeste folders. De keuring is "slechts een momentopname". Onderdelen, afdekkingen en bekleding worden niet gedemonteerd. Carrosserie en chassis worden alleen van buiten bekeken, dus roest aan de binnenkant valt erbuiten. Mist de keurder een fout, dan is de vergoeding beperkt tot de reparatiekosten met een maximum van €500. Slordig is dat niet. Wie niets losschroeft, kan niet instaan voor wat erachter zit.
Hieruit volgt iets wat zelden hardop wordt gezegd. Een keuring kan aantonen dat er iets mis is. Ze kan niet aantonen dat er niets mis is. Een lek is een feit. Geen lek betekent dat er die dag geen lek zat.
Het lager dat niemand kan zien
De M96-motor in de Porsche 996 is daarvan het bekendste voorbeeld. Het IMS-lager is niet te bekijken zonder de motor te openen. Hoe vaak het misgaat, werd zichtbaar in de Amerikaanse zaak Eisen tegen Porsche Cars North America, over 57.929 Boxsters en 911's uit de modeljaren 2001 tot en met 2005, zonder Turbo, GT2 en GT3. Volgens Sports Car Market, dat de schikking in 2014 besprak, had Porsche daarvan ongeveer 3.100 gerepareerd voor meer dan $20 miljoen. Dat is ruim 5 procent van de auto's en gemiddeld zo'n $6.450 per stuk. De advocaat van de eisers sprak van ongeveer 10 procent. De rekeningen liepen van $3.000 tot meer dan $20.000.
Wat een specialist wel kan doen, is indirect. Hij snijdt het oliefilter open en zoekt metaal. Hij leest met de testapparatuur van Porsche uit hoe vaak de motor te hoog in toeren is geweest. Metaal in het filter zegt veel. Een schoon filter zegt dat er vandaag geen metaal in zit. Geen van beide vertelt hoe lang dit lager nog meegaat. Dat risico hoort dus in de prijs, en een keuring haalt het er niet uit. Een factuur voor een vervangen lager wel, en daarom was die map in Ohio meer waard dan het rapport.
Bij een BMW E46 M3 met de S54 zijn het andere vragen. Kopersgidsen noemen de drijfstanglagers, vooral op motoren uit de eerste jaren. Ook noemen ze scheuren in de bodem rond de bevestiging van het achtersubframe, die soms pas te bevestigen zijn als het subframe eraf is. Een monteur die dat niet weet, kijkt er niet naar. De eerste vraag aan een keurder is dus hoeveel van deze auto's hij heeft gezien.

De S54 in een E46 M3. De drijfstanglagers zitten onder in dit blok, buiten bereik van een keuring die niets demonteert.
Wat informatie waard is
In de beslistheorie heet dit de waarde van informatie. Ronald Howard schreef er in 1966 het artikel over dat het vak op gang bracht: je kunt uitrekenen wat het waard is om minder onzeker te zijn. Een gevolg is dat informatie die niets aan je beslissing kan veranderen, niets waard is.
Stel, je wilt een auto van €40.000 kopen en je schat de kans op 20 procent dat er een probleem van €8.000 in zit. Een keuring van €350 vindt dat in drie van de vier gevallen. Die getallen zijn verzonnen. Als je na een slechte uitslag afziet van de koop of €8.000 van de prijs krijgt, voorkom je gemiddeld 0,20 x 0,75 x €8.000 = €1.200. Na aftrek van de keuring blijft €850 over.
Neem nu een koper die zijn garage al heeft leeggeruimd en de uitslag leest als een klusjeslijst. Hij koopt toch, voor dezelfde prijs. Voor hem levert hetzelfde rapport niets op en kost het €350.
Beslis vooraf wat je tegenhoudt
Daarom hoort het belangrijkste deel van een keuring vóór de afspraak. Schrijf op wat je laat afzien en wat je alleen verrekent. Metaal in het filter: weg. Scheuren in de bodem: weg, of een offerte en een lagere prijs. Schrijf dan ook op hoeveel lager. Als het rapport er ligt, is het te laat om dat te bedenken. Dan heb je de auto gezien, de monteur betaald en thuis verteld dat hij eraan komt. Elk gebrek klinkt dan oplosbaar.
Op een online veiling komt daar iets bij. Bij Octane blijft de auto tijdens de zeven dagen bij de verkoper, en zodra de reserve is gehaald, is de verkoop bindend voor de hoogste bieder. Een keuring achteraf geeft dus geen uitweg meer. Ze moet voor het bod, terwijl je nog niet weet of je wint. Je betaalt dus ook als iemand je overbiedt.
Win je een op de drie veilingen waarvoor je laat keuren, dan kost de keuring per gekochte auto €1.050, en van de €1.200 uit de rekensom blijft €150 over. Bij een op de vier sta je op verlies. Wie elke auto laat keuren die hem aanspreekt, betaalt dus meer dan de keuringen opleveren. Eerst de lijst, dan de ene auto waarvoor je tot het eind doorbiedt. Pas daarna de monteur.
Beeld: Foto door Artem Podrez op Pexels; Porsche 911 2003 Carrera 3.6 Coupè 40Jahre RSideRear PorscheM 9June2013 (15012264352) door Valder137 (CC BY 2.0); S54B32-BMW-E46-M3 door melvil (CC BY-SA 4.0). Afbeeldingen zijn verkleind.
