De posterauto: je betaalt voor wie je op je twaalfde was

Wie twaalf was toen Ferrari in 1984 op de autosalon van Parijs de Testarossa liet zien, wordt in 2027 55. Hij kon die auto destijds niet kopen. Zijn ouders waarschijnlijk ook niet. Inmiddels is de kans groter.

Dat is de theorie van de posterauto: mensen kopen op latere leeftijd de auto die ze wilden hebben toen het niet kon. Meestal wordt dat als anekdote verteld. Interessanter is wat eruit volgt als je het serieus neemt. Rente, mode en beurskoersen zijn moeilijk te voorspellen. Geboortejaren liggen vast. Iedereen die in 2040 55 wordt, is al geboren.

Wat de theorie precies beweert

Ze gaat over twee leeftijden: die waarop het verlangen ontstaat en die waarop er geld is.

De eerste is onderzocht, al niet in de eerste plaats bij auto's. De marketingonderzoekers Morris Holbrook en Robert Schindler lieten mensen van verschillende leeftijden muziek, films en mode uit verschillende jaren beoordelen. Daarna keken ze hoe oud iemand was toen zijn favorieten uitkwamen. Bij popmuziek lag de piek op 23,5 jaar, bij films op 26, bij filmsterren op 14 en bij mode op 33. Hun artikel uit 2003 wordt aangehaald als aanwijzing dat zo'n effect ook bij auto's bestaat. Twaalf is dus een makkelijk getal en geen gemeten getal. De poster hangt er op je twaalfde, maar de voorkeur wordt gevormd tot ver in de twintig.

Voor de rekensom maakt dat weinig uit, want het gaat om de afstand tot het geld. Neem aan dat iemand twaalf is als de auto verschijnt, op zijn 55e kan betalen en op zijn 75e begint te verkopen. Die leeftijden zijn onze aannames.

• Mercedes 300 SL (1954): geboren in 1942, koopt vanaf 1997, verkoopt vanaf 2017
• Lamborghini Countach LP400 (1974): geboren in 1962, koopt vanaf 2017, verkoopt vanaf 2037
• Ferrari Testarossa (1984): geboren in 1972, koopt vanaf 2027, verkoopt vanaf 2047

Dat lijstje is te netjes. Mensen kopen ook op hun 40e of hun 65e, en niet elke twaalfjarige keek naar dezelfde auto. Maar het geeft een richting. De Testarossa zou nog twintig jaar kopers moeten krijgen en de 300 SL zou ze moeten kwijtraken.

Een Countach LP400 uit 1976, op Auto Zürich in 2021. Lamborghini bouwde er 157.

Wat de cijfers laten zien

In augustus 2024 zette CNBC twee indexen van Hagerty naast elkaar. De Supercar Index, sportauto's uit de jaren tachtig tot en met de jaren nul, stond ruim 60 procent boven het niveau van 2019. De Blue Chip Index, klassiekers uit de jaren vijftig en zestig, stond 3 procent eronder. In Monterey werd die maand 72 procent van alle aangeboden auto's verkocht, maar van de auto's van voor 1981 met een prijs vanaf een miljoen dollar maar 52 procent.

Vijf jaar is kort, en in die jaren zaten ook een pandemie, een rentesprong en de opkomst van online veilingen. Bewijs is het dus niet, al past het bij de kalender.

Bij vooroorlogse auto's is de leeftijd van de eigenaar het makkelijkst te zien. Van de mensen die wereldwijd een vooroorlogse auto bij Hagerty verzekerden, was in januari 2022 83 procent geboren voor 1966, tegen 65 procent over alle auto's. Millennials hadden 0,2 procent van die auto's. Hagerty UK schreef er een hoopvol stuk over, want het aantal millennials met zo'n auto groeide tussen 2019 en 2021 met 65 procent. Als percentage klopt dat. In auto's gaat het om ongeveer één op de duizend.

De auto die zich niet aan de kalender houdt

Volgens het lijstje had de 300 SL vanaf 2017 kopers moeten verliezen. Dat ging maar half zo. John Mayhead van Hagerty UK schreef in december 2024 dat de Roadster inderdaad afvlakt, maar dat de Gullwing blijft stijgen. In januari van dat jaar bracht een exemplaar zonder aluminium carrosserie bij Barrett-Jackson $3.410.000 op, een record voor die uitvoering.

Een 300 SL Gullwing op de Techno-Classica van 2024. Mercedes bouwde er 1.400.

Monterey had in 2024 een nog duidelijker geval. De op een na duurste auto van de week was een Alfa Romeo 8C 2900B Lungo Spider uit 1938, voor $14.030.000.

Wie in 1938 twaalf was, zou in 2024 98 zijn.

De theorie klopt hier dus niet, of ze beschrijft maar één soort vraag. Er zijn er minstens twee. De koper van een Testarossa wil vaak de auto die hij ooit wilde. De koper van een Gullwing in 2024 kan die herinnering meestal niet hebben. Hij koopt iets waarvan andere verzamelaars weten wat het is en wat het kost. Noem het rang. Die vraag heeft geen geboortejaar.

Een Alfa Romeo 8C 2900B uit 1938, hier de Lungo Berlinetta van Touring. De auto in Monterey was een Lungo Spider.

Hoeveel auto's die overstap maken, is wat een belegger zou willen weten. Het lijken er weinig. Een record telt één koper, een verkooppercentage telt ze allemaal. In de week dat die Alfa ruim $14 miljoen opbracht, bleef bijna de helft van de dure oude auto's onverkocht. Mayhead ziet iets vergelijkbaars binnen de Gullwing: auto's die vaak van eigenaar wisselen, gaan onder de richtprijs van Hagerty weg. Exemplaren die lang in één hand waren, gaan erboven. Rang werkt ook beter met weinig auto's. Er zijn 1.400 Gullwings gebouwd en 7.177 Testarossa's.

Waarom de kalender geen gratis geld is

Het voor de hand liggende bezwaar: als geboortejaren zo voorspelbaar zijn, weet iedereen dit al en zit het in de prijs. Dat klopt grotendeels. Het Franse veilinghuis Aguttes schrijft dat de markt voor de Testarossa al jaren hard stijgt, en niemand hoeft op 2027 te wachten om dat te zien. De kalender zegt iets over de richting van de vraag. Hij zegt niet of een auto vandaag te duur of te goedkoop is.

Wat je er wel aan hebt, is een vraag die bij een blue chip zelden wordt gesteld: wie koopt deze auto over twintig jaar, en waarom? Een auto die vooral op herinnering leunt, heeft een datum waarop de mensen met die herinnering gaan verkopen. De volgende koper heeft dan een andere reden nodig. Bij de Testarossa begint dat volgens het lijstje rond 2047, en met 7.177 exemplaren is rang geen vanzelfsprekend antwoord.

De twaalfjarige van 1998 had geen poster nodig. Gran Turismo kwam in mei van dat jaar in Europa uit en werd ruim 10 miljoen keer verkocht, met onder meer de Nissan Skyline GT-R en de Toyota Supra erin. Die jongen is geboren in 1986 en wordt in 2041 55. Hij heeft die auto's al gereden, op een scherm. Dat is iets anders dan naar een Countach op de muur kijken. Wat dat doet met zijn bereidheid om te betalen, is nog niet te meten.

Beeld: Ferrari Testarossa IAA 2019 JM 0399 door Johannes Maximilian (CC BY-SA 4.0); Lamborghini Countach LP400 Periscopio (1976) Auto Zuerich 2021 IMG 0460 door Alexander Migl (CC BY-SA 4.0); Mercedes-Benz 300 SL, TC 24, Essen (TCE42870-RR) door Matti Blume (CC BY-SA 4.0); Alfa Romeo 8C 2900B Lungo Berlinetta Touring 1938 412035 (Shirley) at The Allure of Automobile 2010 (2) door hoyasmeg (CC BY 2.0). Afbeeldingen zijn verkleind.