In 1985 kwamen er 66.879 auto's de Verenigde Staten binnen buiten de officiële importeurs om. De Washington Post schatte eind 1984 dat het alleen al bij Mercedes dat jaar om zo'n 22.000 auto's ging. Via de eigen dealers waren het er 79.000. Mercedes-Benz of North America kocht zulke auto's op om de ombouw te controleren. Het vond een als 1985 verkochte 1984 en airbags die wel op de lijst stonden maar niet in de auto zaten. Samen met de dealerorganisatie steunde het een wetsvoorstel. In 1988 kwam de Imported Vehicle Safety Compliance Act. Een auto die niet aan de Amerikaanse eisen voldoet, mag er sindsdien pas in als hij 25 jaar oud is.
Die wet ging over Mercedessen. In dit verhaal speelde Japan nauwelijks een rol. Toch is hij een van de redenen waarom een Nederlandse koper van een Nissan Skyline GT-R meer betaalt dan hij zou doen zonder Amerikanen.

Een Mercedes-Benz 500 SEL van de W126-generatie op een klassiekerbeurs.
Een datum die iedereen kent
De 25 jaar tellen vanaf de maand van productie. Daardoor staat van elke auto die Amerika nooit kreeg, precies vast wanneer hij daar legaal wordt. De eerste R32 GT-R in 2014, de eerste R33 in 2020, de eerste R34 GT-R in januari 2024. Die data waren bekend op de dag dat de auto's de fabriek uit reden.
Beleggers kennen dit soort datum van de aandelenbeurs. Komt een aandeel in de S&P 500, dan moeten indexfondsen het kopen. Dat gebeurt op een aangekondigd moment en vrijwel ongeacht de prijs. Andrei Shleifer mat in 1986 dat aandelen die tussen 1976 en 1983 werden toegevoegd 2,79 procent stegen. Lawrence Harris en Eitan Gurel vonden 3,13 procent. Daarvan verdween 2,49 procentpunt weer in de 29 handelsdagen erna. Latere studies zijn het daar niet over eens. Over het begin wel. Als vaststaat dat er op een bepaalde dag een nieuwe groep kopers bijkomt, gaat de prijs ervoor bewegen.
Bij de GT-R ging het ook zo. Brian Jannusch van Top Rank Importers in Californië vertelde Jalopnik in december 2022 dat een R33 vóór zijn 25e ongeveer $40.000 kostte. Vrijwel direct daarna was dat ongeveer $65.000. Een R34 kostte volgens hem een jaar eerder $70.000 tot $80.000 en toen $120.000 tot $200.000. Moacir Tanoue van RT JDM Performance in Nagano noemde 20 procent minder een jaar eerder. Vijf of zes jaar eerder was het volgens hem ten minste de helft minder. Dit zijn handelaren met auto's te koop, geen indexcijfers. Maar ze zeiden ook wat ze deden. R34's stonden in Japan in opslag te wachten, bij Top Rank voor $250 tot $400 per maand.
Waarom pas zo laat, als de datum sinds 1999 vaststaat? Onze uitleg: wachten kost geld. Bij $400 per maand is een jaar opslag $4.800. Op een auto van $80.000 is dat 6 procent per jaar, nog zonder rente. Niemand zet in 1999 een gebruikte Nissan voor 25 jaar in een loods. Iemand doet het wel als de datum nog drie jaar weg is. De prijs begint dus te bewegen zodra het betaalbaar wordt om op de datum te wachten.
Wat de wet niet deed
Het is makkelijk om deze wet te veel eer te geven. Japanese Nostalgic Car beschreef in augustus 2015 hoe importeurs zeiden dat R32-prijzen in Japan waren verdubbeld. Hetzelfde stuk laat zien dat Amerika als laatste aan de beurt kwam. Australië importeerde vanaf 1993, Groot-Brittannië vanaf midden jaren negentig, Nieuw-Zeeland vanaf 1998. Het Midden-Oosten, Rusland en Zuidoost-Azië volgden in de jaren 2000. Toen de Amerikanen mochten, was de voorraad al twintig jaar aan het krimpen. De wet heeft de vraag naar deze auto niet gemaakt. Hij bepaalde wanneer de laatste grote groep kopers erbij kwam.

Een Nissan Skyline GT-R R32 in de Nissan Ginza Gallery in Tokio.
En hij geldt maar voor een deel van de lijst die in zulke verhalen altijd wordt genoemd. De Toyota Supra A80, de Mazda RX-7 FD en de Honda NSX zijn nieuw in Amerika verkocht. Daar komt op de 25e verjaardag geen nieuwe koper bij. Dat is anders voor varianten die Amerika nooit kreeg, zoals de RX-7 Spirit R. Wie een prijsstijging van een gewone Supra aan de 25-jaarregel toeschrijft, moet kunnen zeggen welke koper er die dag bij kwam.
Waarom een Europese koper dit merkt
Een R34 die in Japan staat, gaat naar wie het meest biedt, in welke valuta dan ook. Tanoue vreesde al in 2022 dat de vraag uit Amerika de Japanse markt binnen vijf tot zeven jaar kon leegtrekken. Een koper in Nederland kan zich daar niet aan onttrekken. Ook auto's die al in Europa staan, worden vergeleken met wat ze in Japan zouden kosten. Hagerty zette de R33 in december 2025 op zijn Bull Market-lijst, met de opmerking dat de auto sinds de vrijstelling uit Japan wordt gehaald. De waarde: $82.350. Dat is ruim twee keer de $40.000 van Jannusch, al vergelijk je dan een prijsgids met een handelaar.
De Europese koper staat dus bloot aan een regel die voor iemand anders is geschreven, om een probleem van een Duits merk op te lossen. Dat geldt ook voor Europese auto's die Amerika nooit kreeg. De Renault Clio V6 van 2001 werd in 2026 25 jaar oud. Of daar genoeg Amerikaanse kopers achter zitten om iets te bewegen, is een andere vraag.

Een Mazda RX-7 Spirit R Type A in het Mazda Museum in Hiroshima, uit de laatste reeks van 2002.
Wat er in 2027 gebeurt
De kalender heeft een einde. De productie van de R34 stopte in 2002. Datzelfde jaar eindigden door strengere Japanse uitstootregels ook de Supra en de RX-7. De laatste van die auto's worden in 2027 25 jaar. Daarna komt er voor deze generatie geen nieuwe datum meer.
Bij de S&P 500 viel een deel van de stijging na de opname weer weg. Hagerty hield er rekening mee dat R34's zouden zakken zodra er genoeg in Amerika waren. Wat niemand nog heeft gezien, is wat kopers en opslagbedrijven doen als er op de kalender niets meer staat om op te wachten.
Beeld: 1999 Nissan Skyline GT-R V-Spec BS J26 door MrWalkr (CC BY-SA 4.0); Mercedes-Benz 500 SEL W126 (12443810484) door nakhon100 (CC BY 2.0); Nissan Skyline R32 GT-R 001 door I, 天然ガス (CC BY-SA 3.0); Mazda RX-7 Spirit R (FD3S) (front three-quarter view) at Mazda Museum door Aos.1905 (CC BY 4.0). Afbeeldingen zijn verkleind.
