Tussen de eerste Golf GTI en de laatste zit 531 kilo, als je ze allebei op dezelfde manier weegt. Het kentekenregister van de RDW zet de GTI uit 1976 op 832 kilo ledig en die van 2020 tot 2025 op 1.363. De gangbare vergelijking is groter: 810 kilo, het getal dat Volkswagen zelf voor de eerste GTI noemt, tegen 1.463 op de specificatiebladen van de achtste generatie. Die 1.463 is de rijklare massa. Volgens de EU-definitie zit daar een tank van minstens 90 procent in en een rekenbestuurder van 75 kilo. In het register komt er bij deze auto's 100 kilo bovenop de lege massa: 832 wordt 932, 1.363 wordt 1.463. Bijna een op de vijf kilo in de gangbare vergelijking is dus papier.
Het bekende verhaal zegt dat kopers decadent zijn geworden: stoelverwarming, schermen, grote wielen. Het andere verhaal wijst naar Brussel: airbags, crashtests, roetfilters. Beide zijn na te rekenen.
Wat het register laat zien
Per generatie staan er tientallen tot duizenden GTI's in het register, te herkennen aan motorinhoud en vermogen. Dit is de middelste waarde van de Volkswagen per generatie, voor Nederlandse kentekens:
- Golf 1 GTI (1976-1978): 832 kilo
- Golf 2 GTI 16V (1986-1989): 933 kilo
- Golf 3 GTI 85 kW (1992-1997): 1.064 kilo
- Golf 4 GTI 132 kW (1998-2004): 1.254 kilo
- Golf 5 GTI (2005-2008): 1.303 kilo
- Golf 6 GTI (2009-2012): 1.314 kilo
- Golf 7 GTI (2013-2019): 1.308 kilo
- Golf 8 GTI (2020-2025): 1.363 kilo
Daaruit volgen twee dingen. Van die 531 kilo was er 471 al in 2005. En tussen de vijfde en de zevende generatie gebeurde er zo goed als niets: 5 kilo erbij, terwijl het vermogen van 147 naar 169 kW ging. Het beeld van een auto die steeds maar zwaarder wordt, klopt voor de GTI tot 2005.
Tussen zes en zeven zit zelfs het dieet waarmee Volkswagen in 2012 naar buiten kwam: tot 100 kilo minder, met 23 kilo uit de carrosserie, tot 22 uit de motor en 26 uit de wielophanging. In het register ging de GTI van 1.314 naar 1.308. Dat is 6 kilo. Het gewicht zit niet op één plek, en wat eruit gaat, kan er zo weer in.
De proef die Volkswagen zelf deed
In mei 2017 presenteerde Volkswagen de up! GTI, nadrukkelijk als eerbetoon aan de eerste GTI: 115 pk tegen 110, 0-100 in 8,8 seconden tegen 9,0, en volgens het bedrijf vergelijkbaar van maat, binnen en buiten, met 3,60 meter tegen 3,70. Dichter bij hetzelfde recept onder 41 jaar nieuwe regels kom je niet. Volkswagen zette er zelf de gewichten bij, 810 en 997 kilo. Het wees op hogesterktestaal en meer airbags. Tegen Autoblog noemde het bedrijf veiligheid en uitstoot, inclusief de roetfilter. In het RDW-register staan de meeste up! GTI's op 970 kilo.

Een Volkswagen up! GTI op de IAA in Frankfurt in 2017.
Dat geeft 138 kilo volgens het register en 187 volgens Volkswagen. Een kleine driecilinder helpt daarbij, en helemaal dezelfde auto is het niet. Het is wel een redelijke bovengrens voor wat stijver staal, airbags, katalysator en filter kosten in een auto van deze maat. Tegenover die 531 kilo is dat een kwart tot ruim een derde. Hoeveel staal is en hoeveel uitlaat, zegt Volkswagen er niet bij. Een openbare uitsplitsing per post hebben we niet gevonden.
De rest heeft iemand besteld
Dan blijft 350 tot 400 kilo over. De achtste GTI is 4,29 meter lang, bijna 60 centimeter meer dan de eerste. Hij heeft 180 kW in plaats van 81, en banden tot 235/35 R19. Elk daarvan trekt iets anders mee: meer vermogen en massa vragen grotere remmen, die vragen grotere wielen en die weer een sterkere ophanging. Een grotere auto heeft ook meer crashstructuur nodig, dus helemaal los van de wet staat dit niet.
Maar geen wet verplichtte de Golf om 60 centimeter te groeien. Dat gebeurde omdat een grotere en snellere Golf werd gekocht. Decadent mag je dat noemen. Het stond dan wel gewoon op de bestellijst, en de koper betaalde ervoor.

Een Golf GTI van de achtste generatie, na de facelift, in Stuttgart.
Wie nu nog licht wil
Een lichte nieuwe auto heeft twee routes: een uitzondering in de regels, of een koper die ergens nee tegen zegt. De Caterham Seven 170 neemt de eerste. Caterham noemt 440 kilo, het RDW heeft de auto op 465 tot 470. De motor is een driecilinder van 660 cc van Suzuki. Er zijn geen airbags, geen ABS en geen tractieregeling. Volgens een bericht uit 2009 had Caterham toen de Europese goedkeuring voor kleine series, die in de EU is beperkt tot 1.500 auto's per jaar.

Het dashboard van een Seven 170S op Auto Zürich in 2021.
De Mazda MX-5 neemt de tweede. Het RDW heeft de 1.5 van na augustus 2024 op 978 kilo: twee stoelen en een kleine kofferbak. In september 2026 kwamen er nog nieuwe kentekens bij. De Alpine A110 zat ertussenin: aluminium, twee stoelen, 1.061 tot 1.084 kilo in het register. Hij kon volgens hoofdingenieur Robert Bonetto in 2022 niet voldoen aan de Europese veiligheidsregels van 2024, met onder meer snelheidsassistentie en een middenairbag. In Europa bleef hij te koop via de uitzondering voor kleine series. De productie stond gepland tot medio 2026.
De up! GTI is er ook niet meer. Volkswagen stopte in het vierde kwartaal van 2023 met de up!. Merkbaas Thomas Schäfer noemde een nieuwe elektronica-architectuur voor de cyberbeveiligingsregels van medio 2024 "schlichtweg zu teuer". Zo'n regel weegt bijna niets. Het is een bedrag per model, ongeacht hoeveel er verkocht worden. Daarom treft het vooral de kleine auto's: een Golf kan die rekening dragen, een up! of een A110 niet.
Voor de occasionmarkt betekent dat een eindige voorraad. In Nederland kregen ruim 1.200 up! GTI's een kenteken, de laatste in januari 2024. Daar komen er geen meer bij.
Beeld: Golf GTI 1 Market Hill with skips door Charles01 (CC BY-SA 3.0); Volkswagen Up GTI, IAA 2017, Frankfurt am Main (1Y7A2905) door Matti Blume (CC BY-SA 4.0); Volkswagen Golf VIII GTI Facelift IMG 0426 door Alexander-93 (CC BY-SA 4.0); Caterham 7 170 Auto Zuerich 2021 IMG 0526 door Alexander Migl (CC BY-SA 4.0). Afbeeldingen zijn verkleind.
